Fransızca Dilbilgisi
Zamanlar ve Kipler
15 makaleFiil Grupları
4 makaleFiil Biçimleri
4 makaleDilbilgisi Yapıları
4 makaleLe participe passéA2B1Geçmiş Zaman Ortacı
Fransızcada geçmiş zaman ortacı, bileşik zamanlarda (örneğin, passé composé), edilgen çatıda veya sıfat olarak kullanılan bir fiil formudur ve genellikle tamamlanmış bir eylemi veya bir eylemin sonucunda oluşan bir durumu belirtir.
Geçmiş zaman ortacı, avoir veya être ile kullanılan passé composé (örneğin, J’ai mangé Yedim) gibi bileşik zamanları ve edilgen yapıları oluşturmak için esastır.
- Le document a été signé.
- Belge imzalandı.
Aynı zamanda sıfat olarak da işlev görebilir.
- Une lettre écrite.
- Yazılmış bir mektup.
Bazı durumlarda (örneğin, être ile veya sıfat olarak) tanımladığı özne veya isimle cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar.
Kullanım
Bileşik zamanlarda "avoir" ile
passé composé gibi zamanlarda kullanılır; fiilden önce geliyorsa doğrudan nesne ile uyum sağlar.
- J’ai écrit la lettre.
- Mektubu yazdım.
- La lettre que j’ai écrite.
- Yazdığım mektup.
Bileşik zamanlarda "être" ile
Hareket bildiren geçişsiz fiiller veya dönüşlü fiiller için kullanılır; özne ile cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar.
- Elle est partie.
- O ayrıldı.
- Nous nous sommes lavés.
- Kendimizi yıkadık.
Edilgen çatıda
avoir + été + geçmiş zaman ortacı ile oluşturulur; özne ile uyum sağlar.
- Le rapport a été soumis.
- Rapor sunuldu.
Sıfat olarak
Bir ismi tanımlar; cinsiyet ve sayı bakımından uyum sağlar.
- Une porte fermée.
- Kapalı bir kapı.
Geçmiş Zaman Ortalıklarının Oluşturulması
| Fiil Grubu | Mastar Sonu | Geçmiş Zaman Ortacı Sonu | Örnek |
|---|---|---|---|
| 1. (-er) | -er | -é | parler → parlé (konuşulmuş) |
| 2. (-ir) | -ir | -i | finir → fini (bitmiş) |
| 3. (-re) | -re | -u | vendre → vendu (satılmış) |
Not: -oir veya -oire ile biten fiiller (örneğin, voir → vu, boire → bu) ve diğer 3. grup fiiller (örneğin, prendre → pris, faire → fait) genellikle düzensizdir ve ezberlenmesi gerekir.
Ek bilgiler
"être" ile Uyum
Geçmiş zaman ortacı her zaman özne ile uyum sağlar.
- Elles sont parties
- Onlar ayrıldı.
"avoir" ile Uyum
Geçmiş zaman ortacı, kendisinden önce gelen doğrudan nesne ile uyum sağlar.
- Les lettres que j’ai écrites.
- Yazdığım mektuplar.
Sık Kullanılan 3. Grup Fiillerin Geçmiş Zaman Ortalıkları
| Fiil (Çeviri) | Geçmiş Zaman Ortacı |
|---|---|
| avoir (sahip olmak) | eu |
| être (olmak) | été |
| aller (gitmek) | allé |
| venir (gelmek) | venu |
| faire (yapmak) | fait |
| mettre (koymak) | mis |
| prendre (almak) | pris |
| vouloir (istemek) | voulu |
| pouvoir (yapabilmek) | pu |
| dire (söylemek) | dit |
| voir (görmek) | vu |
| lire (okumak) | lu |
| savoir (bilmek) | su |
| devoir (zorunda olmak) | dû |
| écrire (yazmak) | écrit |
| boire (içmek) | bu |
| connaître (tanımak) | connu |
| vivre (yaşamak) | vécu |
| ouvrir (açmak) | ouvert |
| courir (koşmak) | couru |
| offrir (sunmak) | offert |
| plaire (hoşuna gitmek) | plu |
| perdre (kaybetmek) | perdu |